BBC Home
Explore the BBC
Chwiliwch yn Gymraeg
---------------
---------------
---------------
BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
» Turn ON
Troi YMLAEN
» What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?
SAFLEOEDD
ERAILL BBC
---------------
NEWYDDION
MEWN IEITHOEDD ERAILL
Arabic
Espanol
Russian
Chinese
Diweddarwyd: Dydd Mawrth, 6 Mai, 2003, 13:37 GMT 14:37 UK
Trafod dyfodol y broses heddwch
Tony Blair a Bertie Ahern
Y ddau arweinydd i drafod eu datganiad ynglyn 'r broses heddwch
Fe fydd Prif Weinidog Prydain, Tony Blair, a Taoiseach Iwerddon, Bertie Ahern, yn cynnal trafodaethau ddydd Mawrth i drafod dyfodol y broses wleidyddol yng Ngogledd Iwerddon.

Bwriad Mr Blair a Mr Ahern yw trafod pa agweddau o'u datganiad am ddyfodol proses heddwch Gogledd Iwerddon ddylai cael eu gwireddu.

Mae hynny'n cynnwys canllawiau ar gyfer llacio mesurau diogelwch a datganoli y grym am reoli, am blismona a'r gyfundren gyfreithiol o Lundain i'r llywodraeth aml-bleidiol yn Stormont.

Fe gafodd y datganiad ei chyhoeddi yr wythnos ddiwethaf.

Y gobaith yw mai'r ddogfen yma fydd yn ffurfio'r sail ar gyfer y broses o ail-gyflwyno grym gwleidyddol i gynulliad y dalaith.

Ond gohiriwyd etholiadau ar gyfer y sefydliad ohrewydd nad oedd llywodraeth Llundain yn teimlo bod y IRA wedi gwrthod ateb cwestiynau am amcanion y grwp yn y dyfodol.

Fe gafodd grym cynulliad Gogledd Iwerddon ei hatal ar 14 Hydref 2002 yn sgil honiadau bod y IRA wedi bod yn ysbio yn y sefydliad yn Stormont.

Oriau yn unig cyn i Mr Blair gyrraedd Dulyn bu rhaid i aelodau o uned ddifa bomiau Byddin Iwerddon ffrwydro dyfais amheus yn y ddinas.

Darganfuwyd y ddyfais yng ngerddi yr Oriel Genedlaethol nid nepell o'r Dail, senedd Iwerddon.

Mae'r heddlu'n credu mai gwerinaethwyr sy'n gwrthwynebu arweinyddiaeth Sinn Fein oedd yn gyfrfiol am osod y bom.

Tanseilio'r broses heddwch

Ddydd Iau fe ddywedodd Mr Ahern ei fod o'n credu bod oedi yn y broses heddwch yn: "Creu mwy o broblemau nac y mae'n ei ddatrys yn y pen draw".

Yn y cyfamser mae'r IRA wedi cyhoeddi ei bod am gyhoeddi ei datganiad i'r llywodraeth dros y dyddiau nesaf ar l i'w haelodau gael y cyfle i gnoi cil ar y cynnwys.

Arweinydd Sinn Fein Gerry Adams
Arweinydd Sinn Fein, Gerry Adams yn dweud bod gohirio'r etholiadau wedi 'twyllo' pobl
Mae arweinydd Sinn Fein, Gerry Adams, yn mynnu bod rhaid cynnal etholiadau ar gyfer cynulliad y dalaith cyn gynted phosibl.

Wrth siarad newyddiadurwyr cyn y cyfarfod ddydd Mawrth dywedodd bod nifer o bobol y dalaith yn teimlo fel eu bod nhw wedi'u twyllo yn sgil y penderfyniad i ohirio'r etholiadau.

"Dwi ddim yn credu roedd yna lawer o bwrpas i lywodraethau Iwerddon a Phrydain gyhoeddi eu datganiad oni bai ei fod yn cael ei weithredu," dywedodd.

Fe gafodd cynulliad Gogledd Iwerddon ei ddiddymu ar 27 Ebrill. Ond gan bod yr etholiadau ar gyfer y sefydliad wedi'u gohirio nid oes sicrwydd beth fydd yn digwydd nesaf.

Er gwaethaf dwy ymdrech gan Mr Adams i ddarbwyllo llywodraeth Llundain nad yw'r IRA yn bwriadu tanseilio Cytundeb Gwener y Groglith, mae Mr Blair yn mynnu bod rhaid cael mwy o sicrwydd bod gweithredoedd y terfysgwyr ar ben unwaith ac am byth.

Wrth ymateb i hynny mae Sinn Fein wedi dweud bod y IRA yn barod i ddadgomisiynu rhai o'u harfau os y bydd llywodraethau Dulyn a Llundain, ag Unoliaethwyr Ulster yn ymateb yn gadarnhaol i'w datganiad.

Ond, mae Plaid Unoliaethwyr Ulster wedi wfftio honiad Mr Adams.

Maen nhw'n mynnu nad yw'r IRA yn gweithredu yn ddigon cyflym i ddadgomisiynu'u harfau oherwydd bod y mudiad yn amharod i rhoi gorau i'w hymgyrch arfog.




HEFYD:
IRA: 'Rhoi gorau' i'w ymgyrch
30 Ebr 03  |  Newyddion
Oedi eto yng Ngogledd Iwerddon
11 Ebr 03  |  Newyddion
Dileu cynulliad Gogledd Iwerddon
15 Hyd 02  |  Newyddion


CYSYLLTIADAU RHYNGRWYD:
Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am gynnwys safleoedd rhyngrwyd allanol


Gwasanaethau ebost | ticer newyddion | Amodau Defnyddio | Preifatrwydd a Chwcis


Yn ôl i'r brig ^^