BBC Home
Explore the BBC
Chwiliwch yn Gymraeg
---------------
---------------
---------------
BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
» Turn ON
Troi YMLAEN
» What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?
SAFLEOEDD
ERAILL BBC
---------------
NEWYDDION
MEWN IEITHOEDD ERAILL
Arabic
Espanol
Russian
Chinese
Diweddarwyd:  Dydd Iau, 3 Ebrill, 2003, 16:07 GMT 17:07 UK
Achub castell hynafol
Castell Aberteifi
Mae canolfan diwylliannol i'w ddatblygu ar y safle
Mae Cyngor Ceredigion wedi prynu castell hynafol Aberteifi ble cafodd yr Eisteddfod gyntaf ei chynnal yno dros 800 o flynyddoedd yn ôl.

Fe wnaeth y cyngor dalu tua £500,000 am y castell.

Y bwriad yw gwneud gwaith cynnal a chadw yno a'i ddatblygu i fod yn ganolfan ddiwyllianol cenedlaethol.

Dros gyfnod o ddwy flynedd mae pobl leol wedi bod yn ymgyrchu i sicrhau dyfodol y castell - sydd yn dyddio yn ôl i'r 12fed ganrif.

Mae dros 3,000 o bobl wedi arwyddo deiseb yn galw am adfer y safle.

Dros ddwy flynedd yn ôl fe wnaeth perchennog y castell, Barbara Wood, 86, rhoi'r safle ar werth am dros £1m.

Rydw i wrth fy modd bod y castell wedi'i werth gan fydd pobl Ceredigion yn gallu mynd yno i fwynhau
Nicolas Rees, gwerthwr eiddo a thai

Mae'n debygol y bydd y gwaith o adfer y safle dwy erw, a'i wneud yn ddiogel, yn costio hyd at £8m.

Bellach mae cytundebau wedi'u cyfnewid efo'r awdurdod lleol.

Nhw felly fydd perchnogion swyddogol y castell pan fydd y broses wedi'i chwblhau ar 14 Ebrill.

Atgyweirio'r Castell

Y gwerthwr eiddo a thai Nicolas Rees o gwmni Fred Rees and Son oedd yn gyfrifol am werthu'r eiddo.

Fe ddywedodd Mr Rees: "Rydw i wrth fy modd bod y castell wedi'i werthu gan fydd pobl Ceredigion a'r byd yn gallu mynd yno i fwnynhau."

Yn ogystal fe ddywedodd un o gynghorwyr Cyngor Sir Ceredigion, y Cynghorydd John Adams-Lewis ei fod yn fodlon iawn bod y safle wedi'i werthu, a mai nid person neu gwmni preifat oedd wedi ei brynu.

"Fe all y cyngor ddatblygu'r safle, a fe fydd yn gynllun fydd yn bwysig iawn i ddyfodol Ceredigion."

Aberteifi
Roedd yna ymgyrch yn y dref i adfer y castell

Dywedodd Tim Ball, pennaeth adran gynllunio'r cyngor, eu bod nhw wedi cynnal trafodaethau ag ymgynghorwyr allanol i lunio cynllun busnes a chadwriaethol er mwyn adfer y castell.

Rhan gyntaf o'r cynllun fydd adnewyddu Castle Green House - adeilad 20 ystafell o'r cyfnod Georgaidd gafodd ei aeiladu o fewn waliau'r castell.

"Fe fydd yn cymryd tua deng mlynedd i gwblhau y gwaith ar gost o tua £8m."

Adeiladwyd y castell ar gyrion deheuol Ceredigion gan Rhys ap Gruffydd.

Pum mlynedd yn ddiweddarach cafodd yr eisteddfod gyntaf ei chynnal yno.

Llwyddodd y Normaniaid i gipio'r castell yn y 13eg ganrif a fe wnaethon nhw hefyd adeiladu ar y safle.

Daeth cyfnod y castell i ben fel canolfan filwrol ar ôl i fyddin Oliver Cromwell ymosod ar y safle yn ystod y Rhyfel Cartref yn nghanol y 17eg ganrif.




HEFYD:
Breuddwyd Oliver yw cynllunio castell
03 Chwef 03  |  Newyddion
Castell Aberteifi: Ar werth
06 Ebr 03  |  Newyddion


CYSYLLTIADAU RHYNGRWYD:
Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am gynnwys safleoedd rhyngrwyd allanol


Gwasanaethau ebost | ticer newyddion | Amodau Defnyddio | Preifatrwydd a Chwcis


Yn ôl i'r brig ^^