Europe South Asia Asia Pacific Americas Middle East Africa BBC Homepage World Service Education
BBC Homepagefersiwn graffeg isel | adborth | cymorth
BBC Newyddion
 Dyma safle: Vote2001: Etholiad2001
Tudalen flaen 
Etholiad 2001 
BBC Cymru'r Byd 
Clecs Cymru 
newyddion mewn ieithoedd eraill
BBC News Online
Arabic
Spanish
Russian
Chinese
Dydd Llun, 2 Ebrill, 2001, 15:42 GMT
Etholiad 1950
Clement Attlee yn ennill yr etholiad eto
Clement Attlee yn ennill yr etholiad eto

Chwefror 23ain 1950

Roedd newid mawr wedi digwydd ym Mhrydain wedi i Clement Attlee gael ei ethol ar ran y blaid Lafur yn 1945.

Ond erbyn 1950 roedd y llywodraeth yn ymddangos yn flinedig ac roedd y gefnogaeth iddyn nhw wedi dechrau lleihau oherwydd dirywiad yn yr economi.

Llwyddodd Llafur i ennill yr etholiad eto ond y tro hwn gyda mwyafrif bychan.

Cefndir yr etholiad

Cafodd Prydain ei drawsnewid yn y pum mlynedd yr oedd Llafur wedi bod mewn grym.

Ond nid oedd pethau'n edrych yn obeithiol i'r blaid wrth i'r etholiad nesau er iddyn nhw fod mor llwyddiannus.

Ar ôl iddyn nhw sefydlu'r Wladwriaeth Les, y Gwasanaeth Iechyd a gwladoli'r rheilffyrdd, nwy a thrydan, roedd y Llywodraeth yn flinedig.

Yn 1949 wynebwyd Attlee gan nifer o broblemau economaidd a bu'n rhaid lleihau gwerth y bunt.

Ers etholiad 1945 roedd y Ceidwadwyr wedi bod yn canolbwyntio ar bolisi tramor ac amddiffyn yn lle gwleidyddiaeth blaid.

Yr Ymgyrch

Ar ddechrau'r ymgyrch roedd polau piniwn yn dangos fod y Ceidwadwyr ar y blaen a bod y gefnogaeth i'r llywodraeth wedi gostwng yn sylweddol.

Margaret Thatcher yn paratoi ei hymgyrch
Margaret Thatcher yn paratoi ei hymgyrch
Yn eu hymgyrch, ymosododd y Ceidwadwyr ar bolisi Llafur o wladoli diwydiannau gan ddadlau bod hyn wedi niweidio'r economi.

Bu Llafur ar y llaw arall yn cynnig polisďau tebyg i'r rhai a enillodd etholiad 1945 iddyn nhw, gan gynnig gwladoli'r diwydiannau siwgr a sment.

Ymatebodd diwydianwyr yn chwyrn i hyn gan lansio ymgyrch ffyrnig yn erbyn y llywodraeth.

Ni ddangosodd Llafur lawer o frwdfrydedd yn ystod y frwydr etholiadol tra roedd y Ceidwadwyr ar y llaw arall wedi trefnu'u hymgyrch yn ofalus.

Wrth i'r etholiad nesau daeth Llafur a'r Ceidwadwyr yn agos iawn yn y polau piniwn.

Canlyniadau

Seddi

  • Llafur 315
  • Ceidwadwyr 298
  • Rhyddfrydwyr 9
  • Eraill 3

    Cyfanswm y bleidlais ym Mhrydain

  • Llafur 48.8%
  • Ceidwadwyr 39.3%
  • Rhyddfrydwyr 9.2%
  • Eraill

    Aeth cymaint â 84% o'r etholwyr i bleidleisio - y nifer uchaf yn hanes Prydain.

    Llwyddodd y Blaid Lafur i ennill mwy o bleidleisiau nag erioed o'r blaen ond er hyn lleihaodd eu mwyafrif o 193 i 5.

    Gwnaeth y Ceidwadwyr yn dda gan ennill 298 o seddi ond lleihau wnaeth nifer y pleidleisiau i'r Rhyddfrydwyr, a dim ond 9 sedd gafodd y blaid honno.

    Felly roedd Llafur yn dal mewn grym ar ôl yr etholiad hwn, ond gyda mwyafrif bychan iawn.

    Roedd yn gwestiwn felly am ba hyd y bydden nhw'n parhau mewn grym.