Europe South Asia Asia Pacific Americas Middle East Africa BBC Homepage World Service Education
BBC Homepagefersiwn graffeg isel | adborth | cymorth
BBC Newyddion
 Dyma safle: Newyddion
Tudalen flaen 
BBC Cymru'r Byd 
Clecs Cymru 
newyddion mewn ieithoedd eraill
BBC News Online
Arabic
Spanish
Russian
Chinese
Dydd Llun, 16 Hydref, 2000, 14:32 GMT
O E Roberts yn marw
O E Roberts
O E Roberts
Bu farw Owen Elias Roberts yn ei gartref yng Nghaerdydd ddydd Sadwrn. Roedd yn 92 oed.

Prin y buasai neb yn ei adnabod wrth yr enw yna, O E oedd e i bobl oedd ond prin ei adnabod ac O E i'w gyfeillion hefyd.

Yr oedd ymhlith y cynta i sgrifennu'n helaeth am bynciau gwyddonol yn y Gymraeg.

Ef oedd y cynta i ennill Medal Ryddiaith yr Eisteddfod Genedlaethol ddwywaith - yn Aberystwyth yn 1952 am gyfrol yn dwyn y teitl Cyfrinachau Natur.

Fe'i henillodd am yr eildro ddwy flynedd yn ddiweddarach yn Eisteddfod Genedlaethol Ystradgynlais am y gyfrol Y Gwr o Ystradgynlais.

Ysgoloriaeth

Wedi ymddeol, sgrifennodd gyfrol am y gwr rhyfedd hwnnw o oes Elisabeth 1, Dr John Dee. Cyfrol oedd yn ffrwyth gwaith a gyflawnodd ar l derbyn Ysgoloriaeth Goffa Syr Ifor Williams.

Ymysg ei gyfrolau eraill mae Hela'r Meicrob, Dirgelwch yr Atom a Gwyddonwyr o Gymry.

Fe'i ganed yn Llanystumdwy a threuliodd y rhan fwyaf o'i yrfa - dros 40 mlynedd - yn Lerpwl, cyn ymddeol yn Brif Dechnegydd Labordy Ysbyty Broadgreen.

Bu ganddo golofn wythnosol ar bynciau gwyddonol yn Y Cymro am flynyddoedd lawer.

Dibynadwy

Yr oedd yn gyfrannwr cwbwl ddibynadwy, ei ddeunydd bob amser yn ddifyr, yn cyrraedd yn brydlon, wedi ei deipio'n ofalus a'i Gymraeg yn ddi-fai.

Bu'n Llywydd Anrhydeddus y Gymdeithas Wyddonol Genedlaethol ac yn gyfrannwr, hefyd, i'r cyfnodolyn Y Gwyddonydd.

Yn 1972 derbyniodd radd er anrhydedd MA Prifysgol Cymru am ei gyfraniad i lenyddiaeth wyddonol yn y Gymraeg.

Wedi ymddeol aeth ef a'i briod, Margaret Florence, i fyw i Gricieth pryd y bu'n ddarlithydd allanol gyda Cymdeithas Addysg y Gweithwyr.

Symudodd y ddau ohonynt wedi hynny i Gaerdydd lle mae eu merch, Gwenan, yn byw ac yno y buont am y degawd diwetha.

Mwynhaodd iechyd ardderchog tan y diwedd sydyn. Nid oedd ond chydig fisoedd ers y bu ef a'i briod ar fordaith.

Mae'n gadael un ferch, Gwenan, sy'n briod 'r darlledwr Wyndham Richards.