Europe South Asia Asia Pacific Americas Middle East Africa BBC Homepage World Service Education
BBCi CATEGORIES   TV   RADIO   COMMUNICATE   WHERE I LIVE   INDEX    SEARCH 

Chwiliwch yn Gymraeg


 Dyma safle:  Newyddion
Tudalen flaen 
BBC Cymru'r Byd
 

BBC News

BBC Sport

BBC Weather

Chinese Russian Spanish Arabic


Adroddiad Gareth Davies, BBC Cymru
"Cam dros dro"
 real 28k

Adroddiad Aled Huw BBC Cymru
"Mae'r pleidiau'n penu bai ar ei gilydd"
 real 56k

Dewi Llwyd, Aled Huw a John Stevenson BBC Cymru
"Mi fydd yn gyfle i bawb gnoi cil dros beth sydd wedi digwydd"
 real 56k

Dydd Mawrth, 15 Hydref, 2002, 06:15 GMT
Dileu cynulliad Gogledd Iwerddon
John Reid a Stormont
Fe gafodd pwer Cynulliad Gogledd Iwerddon ei ddileu am y tro ers hanner nos nos Lun wrth i Lywodraeth San Steffan gymryd y cyfrifoldeb.

Dyma'r pedwerydd tro i'r pwer gael ei golli gan Stormont.

Fe fydd y dalaith nawr yn cael ei rheoli yn uniongyrchol o Lundain.

Arweinydd Plaid Unoliaethwyr Ulster David Trimble
David Trimble: Bygwth tynnu allan
Penderfynodd y llywodraeth i wahardd y sefydliad yn sgil honiadau bod yr IRA wedi bod yn ysbio yn Stormont.

Mae nifer o bobol wedi cael eu cyhuddo mewn cysylltiad gyda'r honiadau.

Fe wnaeth Ysgrifennydd Gogledd Iwerddon, Dr John Reid, gyhoeddi'r newydd y bydd y Cynulliad yn cael ei ddileu mewn cynhadledd i'r wasg yng nghastell Hillsborough ddydd Llun.

Dydy hi ddim yn glir pryd fydd y pwer yn cael ei drosglwyddo yn l i'r Cynulliad yn Stormont.

Gofalu am y dalaith

Mae dau Aelod Seneddol Llafur eisoes wedi cytuno i fod yn weinidogion dros dro yn gofalu am bynciau fel iechyd ac addysg yn y dalaith tra bydd y pwer gan Lywodraeth San Steffan.

Cynulliad Gogledd Iwerddon 1998-2002
Chwefror 2002 - Peter Mandelson yn ei ddileu am dri mis
Awst 2001 - Gwahardd technegol am 24 awr gan John Reid
Medi 2001 - Gwaharddiad 24 awr - John Reid
Hydref 2001 - Unoliaethwyr Ulster yn ymddiswyddo
Tachwedd 2001 - Ailsefydlu'r weinyddiaeth
Hydref 2002- Gwaharddiad gan John Reid

Fe fydd Angela Smith, AS Basildon, ac Ian Pearson, sy'n cynrychioli De Dudley, yn ymuno gyda Dr Reid a'i dm presennol, Jane Kennedy a Des Browne i gymryd gofal o weinyddiaeth ddydd i ddydd y dalaith.

Dywedodd Dr Reid ei fod yn "gresynu" cymryd y camau yma ond mae'n rhaid cael cyd-weithio o fewn y weinyddiaeth meddai er mwyn i'r dalaith allu symud ymlaen tuag at heddwch parhaol.

Yn gynharach y mis yma, fe ddywedodd arweinydd plaid Unoliaethwyr Ulster, David Trimble, y bydd yn tynnu allan o lywodraeth Stormont, oni bai y byddai Llywodraeth San Steffan yn mynnu gwahardd Sinn Fein o'r weinyddiaeth.

Ddydd Gwener fe wnaeth dau o weinidogion plaid y DUP, ymddiswyddo.

Roedd yr Unoliaethwyr wedi galw am wahardd Sinn Fein yn dilyn yr honiadau bod yr IRA wedi bod yn gweithredu o fewn Stormont.

Yn ystod dydd Llun, fe fu'r Cynulliad yn cyfarfod am y tro olaf ar gyfer un ddadl arall.

Dywedodd Mr Trimble bod angen i'r trafodaethau ar l dileu'r Cynulliad ganolbwyntio ar weithredoedd y parafilwyr

Yn ystod yr wythnos diwethaf fe fu Prif Weinidog Prydain, Tony Blair, yn cynnal cyfres o gyfarfodydd gydag arweinwyr gwleidyddol yng Ngogledd Iwerddon gan gynnwys Prif Weinidog Gweriniaeth Iwerddon, Bertie Ahern.

Dywedodd Mr Blair a Mr Ahern eu bod wedi eu tristu bod rhaid dileu'r Cynulliad unwaith eto.