Cymuned yn dechrau ymgyrch creu gwaith

Yn ôl Cymuned, mi all y llywodraeth a'r Cymry Cymraeg weithredu

Mi fydd Cymuned yn dechrau ymgyrch i dynnu sylw at ddiffyg cyfleon gwaith yn yr ardaloedd Cymraeg.

Cynhaliwyd cynhadledd i'r wasg yng Nghaernarfon fore Llun i "dynnu sylw at yr argyfwng economaidd yn y bröydd Cymraeg, a'r allfudiad mawr o bobol ifanc y mae hyn yn ei achosi".

Yn ôl Cymuned, mae'r Cymry Cymraeg ar waelod yr ysgol o ran cyflogaeth yn y bröydd Cymraeg.

"Dros y 12 mis diwethaf rydym wedi clywed pob plaid wleidyddol yn dadlau nad mewnlifiad sy'n bygwth y cymunedau Cymraeg ond yn hytrach ddiffyg gwaith ar gyfer y boblogaeth frodorol," meddai Wyn Hobson ar ran Cymuned.

Gwrthod

"Ond mae'r gwleidyddion wedi gwrthod pob cais i lunio polisi creu gwaith ar gyfer yr ardaloedd Cymraeg.

"Maen nhw wedi gwrthod gosod targedau cyflogaeth ar gyfer cymunedau Cymraeg, wedi gwrthod adleoli cyrff fel S4C o Gaerdydd, ac wedi gwrthod sefydlu corff datblygu economaidd, yn debyg i Udaras na Gaeltachta yn Iwerddon, gyda'r cyfrifoldeb o gydlynu'r gwaith yma.

"Mae'n rhaid i bobol fedru gweithio'n lleol er mwyn byw'n lleol, ac mae Cymuned wedi llunio 12 argymhelliad syml y gellid eu gweithredu ac a fyddai'n gwneud gwahaniaeth sylweddol i'r sefyllfa gyflogaeth yn y Gymru Gymraeg."

Mae gan Cymuned saith pwynt sy'n nodi beth all y Llywodraeth ei wneud a phum cam y gall y Cymry Cymraeg eu cymryd."

Beth y gall Llywodraeth y Cynulliad ei wneud yn ôl Cymuned:

Sefydlu awdurdod datblygu economaidd ar gyfer yr ardaloedd Cymraeg, gan ganolbwyntio ar greu swyddi coler glas yn ogystal â swyddi coler gwyn.

Gosod targedau ar gyfer creu cyflogaeth mewn cymunedau penodol. Ar hyn o bryd, mae'r targedau gwaith a osodir gan Lywodraeth y Cynulliad yn dargedau i Gymru gyfan, sydd medd Cymuned yn rhoi pwyslais ar greu swyddi ar hyd coridorau'r M4 ac A55 sydd ddim y ateb problem diffyg cyflogaeth ym mherfeddwlad Cymru.

Cynnal adolygiad brys o'r ffordd y mae arian Amcan Un yn cael ei wario yng Nghymru gan nad yw Cymuned yn credu bod y cymunedau Cymraeg yn cael digon o fudd o'r arian.

Adleoli swyddi llawer o'r asiantaethau cyhoeddus o Gaerdydd i rannau eraill o Gymru. Er enghraifft, gallai S4C symud i Gaernarfon, Cyd-Bwyllgor Addysg Cymru i Gaerfyrddin, Bwrdd yr Iaith i Aberystwyth, ac yn y blaen.

Cefnogi'r diwydiant amaethyddol. Dylid ehangu'r gefnogaeth i raglenni tebyg i CWYSI a Cyswllt Ffermio.

Rhoi'r pwyslais datblygu economaidd ar fusnesau cynhenid, gan cynnig benthyciadau di-log neu log isel i gwmnïau cynhenid i fuddsoddi mewn ymchwil, marchnata a datblygu cynnyrch.

Hyfforddi pobol leol drwy roi cyfleoedd i'r trigolion lleol uwchraddio eu sgiliau personol all roi cyfle iddyn nhw gael gwaith parhaol.

Beth y gall cymunedau Cymraeg ei wneud eu hunain yn ôl Cymuned:

Mynnu gwasanaeth Cymraeg ymhob sefyllfa, gan greu'r galw am wneud gwybodaeth o'r iaith yn amod mewn mwy o swyddi.

Prynu'n lleol, gan gylchu arian yn yr economi leol.

Sefydlu mwy o gwmnïau cydweithredol i sicrhau bod adnoddau lleol fel y swyddfa bost a'r dafarn yn aros mewn dwylo leol. Dylai'r Cynulliad sefydlu cronfa gymunedol i wneud hyn yn bosib.

Darbwyllo pobol ifanc i aros yn yr ardaloedd Cymraeg, trwy gydlynu'n well y cyswllt rhwng hyfforddiant a gyrfaoedd lleol a chreu diwylliant ieuenctid Cymraeg ffyniannus lleol.

Darbwyllo pobol sydd wedi symud o'r ardaloedd Cymraeg i rannau eraill o Gymru a'r byd i symud yn ôl drwy ddatblygu rhaglenni penodol ar gyfer gwneud hyn, fel llunio rhestr o fedrau siaradwyr Cymraeg.

Bydd gan Cymuned rali ym Mlaenau Ffestiniog ar ddydd Sadwrn, 12 Hydref, i geisio cefnogaeth i'w polisïau.