Europe South Asia Asia Pacific Americas Middle East Africa BBC Homepage World Service Education
BBCi CATEGORIES   TV   RADIO   COMMUNICATE   WHERE I LIVE   INDEX    SEARCH 

Chwiliwch yn Gymraeg


 Dyma safle: 
Tudalen flaen 
BBC Cymru'r Byd
 

BBC News

BBC Sport

BBC Weather

Chinese Russian Spanish Arabic

Dydd Gwener, 28 Mehefin, 2002, 15:20 GMT
Dulliau'r heddlu o dan y lach
Cafodd Mandy power, ei mam Doris Dawson a'r plant Katie ac emily eu curo i farwolaeth yn eu cartref yng Nghlydach
Achos llofruddiaethau Clydach oedd un o ymchwiliadau mwya Heddlu De Cymru. Ond mae rhai sy'n beirniadu eu dulliau.

Adeg llofruddiaethau Clydach roedd Mandy Power yn gariad i'r gyn-blismones, Alison Lewis.

Flwyddyn ar l dechrau ymchwiliad Heddlu De Cymru, cafodd Alison Lewis, 35 oed o Bontypridd, ei harestio, ei holi am bedwar diwrnod cyn ei rhyddhau heb ei chyhuddo.

Ar y pryd doedd hi ddim yn credu taw hi oedd yn cael ei hamau fwya.

"Ro'n i'n ymddiried ynddyn nhw oherwydd ro'n i wedi bod yn blismones ac yn gwybod y bydden nhw'n gwneud eu gwaith yn effeithiol.

"Ond ro'n i'n hygoelus," meddai.

David Morris, 40 o Graig Cefn Parc sydd wedi ei gyhuddo o ladd y tair cenehedlaeth
David Morris: Gwadodd bedwar achos o lofruddiaeth

"Wnes i gydweithredu'n llwyr gyda'r heddlu ond wnes i ymddiried ynddyn nhw ormod.

"Cafodd fy ngeiriau eu troi, popeth ddywedais i wrthyn nhw."

Yn y gorffennol, beirniadwyd dulliau ymchwilio Heddlu De Cymru.

Yn ystod yr achos llys, dywedodd cyn gymydog i David Morris, Janice Williams, ei fod wedi bod yn siarad yn filain am Mandy Powell yn y dafarn noson cyn y llofruddiaethau.

Wedi'r newydd erchyll am y digwyddiadau yn Kelvin Road fe gysylltodd Janice Williams 'r heddlu yn dweud mai David Morris oedd y llofrudd - ond roedden nhw yn canolbwyntio ar gariad Mandy Power, Alison Lewis.

Yn 1992 dilewyd dedfrydau Paul a Wayne Darvell ar l i'r ddau fod yn euog o lofruddio rheolwr siop rhyw.

Yr un flwyddyn dilewyd dedfrydau Tri Caerdydd ar l iddyn nhw fod yn euog o lofruddio Lynette White o Gaerdydd.

Ymhlith yr achosion eraill mae Jonathan Jones, gafwyd yn euog yn wreiddiol o ladd Harry a Megan Tooze o Lanhari, ac Annette Hewins a Donna Clarke gafwyd yn euog yn wreiddiol o gynnau tn o fwriad.

Jonathan Jones a'i wraig
Cafodd Jonathan Jones ei gyhuddo o ladd tad a mam ei wraig

Yn 1999 dilewyd dedfrydau Darren Hall, Ellis Sherwood a Michael O'Brien ar l i'r tri'n wreiddiol fod yn euog o lofruddio'r perchennog siop bapurau o Gaerdydd, Phillip Saunders, yn 1987.

"Yn lle gadael i'r dystiolaeth eu harwain at y person o dan amheuaeth, mae'r heddlu'n gweithredu fel arall," meddai Michael O'Brien.

"Mae hwn yn fater o ofid mawr."

"Y drafferth yw bod staff yr heddlu'n newid drwy'r amser," meddai'r cyfreithiwr o Gaerdydd, Stuart Hutton.

"Felly mae dyn yn gofyn a yw staff newydd yn gwybod am y gwersi a ddysgwyd yn y gorffennol?"

Dywedodd fod rhai achosion yn anodd iawn.

Dinistrio

"Yn achos Clydach, er enghraifft, dinistriodd tn y t a diflannodd llawer o'r deunydd fforensig.

"Eto dylai'r heddlu sicrhau hyd yr eithaf fod y bobol 'yn y ffrm' yn rhai cywir."

Dywedodd Alison Lewis fod yr heddlu wedi anwybyddu tystiolaeth nad oedd yn pwyntio ati hi.

"Do'n i ddim yn deall pam yr oedd yr heddlu'n anwybyddu rhywun fel David Morris, er gwaetha ei reord o drais.

"Yn lle canolbwyntio arno, tron nhw eu sylw ataf i, fy nghyn-wr a'i frawd."

Cafodd y cynghorydd Annibynnol Ioan Richard syndod pan gynigiodd wybodaeth am David Morris ddau ddiwrnod neu dridiau ar l y llofruddiaethau.

Esgeulus

"Daeth dyn i gwrdd mi yng nghyntedd yr orsaf heddlu," meddai.

"Nid oedd ganddo lyfr nodiadau, beiro na phensel ac ni ches i fy ngwahodd i ystafell holi.

"Yr agwedd fwy neu lai oedd 'Diolch am eich diddordeb ond mae yna rhywun sy'n cael ei amau'n fwy."

"Roedd yr heddlu'n esgeulus ac yn anghyson," meddai Alison Lewis.

"Pe bai pobol wedi cadw meddwl agored, gallai'r ymchwiliad fod wedi dod i ben yn gynt."


Doris Dawson, Mandy Power a'i phlant, Katie ac Emily
Cyflafan Clydach

Cysylltiadau Rhyngrwyd:


Nid yw'r BBC yn gyfrifol am gynnwys safleoedd Rhyngrwyd allanol.