Europe South Asia Asia Pacific Americas Middle East Africa BBC Homepage World Service Education
BBCi CATEGORIES   TV   RADIO   COMMUNICATE   WHERE I LIVE   INDEX    SEARCH 

Chwiliwch yn Gymraeg


 Dyma safle:  Newyddion
Tudalen flaen 
BBC Cymru'r Byd
 

BBC News

BBC Sport

BBC Weather

Chinese Russian Spanish Arabic

Dydd Gwener, 7 Medi, 2001, 07:29 GMT
Gwerthu Cymru i bobol ddi-Gymraeg San Jose
Yn ei drydedd adroddiad arbennig o Galifornia mae Craig Duggan yn ymweld Chymanfa Ganu sy'n cael ei chynnal yn flynyddol yn America.

Mae dros 2m o bobol o dras Gymreig yn yr Unol Daleithiau a phob blwyddyn mae miloedd ohonyn nhw yn dod at ei gilydd i ddathlu eu Cymreictod.

Eleni cafodd y Gymanfa Ganu flynyddol ei chynnal yn San Jose yng Ngogledd California ond o dan enw newydd.

Am y tro cyntaf mewn 70 o flynyddoedd cafodd y digwyddiad ei alw'n Wyl Cymru.

Traddodiadau diwylliannol Cymru yw cynnwys y Gymanfa Ganu yn yr Unol Daleithiau.

Er gwaetha'r enw, cyfres o gyngherddau ydy hyn sy'n arwain at y gymanfa ar y noson olaf.

Eleni roedd noson lawen, perfformiadau gan y grwp gwerin Carreg Lafar, Dafydd Iwan, Cr Meibion Llanelli a'r telynor Robin Huw Bowen.

Gwyl Cymru 2001

Mae tua 200 o gymdeithasau Cymraeg yn yr Unol Daleithiau a Chanada, ac mae'r Gymanfa yn teithio bob blwyddyn i le gwahanol.

Eleni tro Cymdeithas Gogledd California oedd hi i drefnu'r digwyddiadau.



Yn San Jose, prifddinas Silicon Valley, penderfynon nhw arbrofi ryw ychydig.

Y newid cyntaf oedd yr enw - yn lle arddel y teitl Cymanfa Ganu Genedlaethol, cafodd y cyfan ei symleiddio.

Gwyl Cymru 2001 oedd yr hyn ddigwyddodd yn San Jose - The Festival of Wales.

Roedd cynnwys enw'r wlad yn hollbwysig, meddai Idris Evans, llywydd y gymdeithas yng Nghalifornia.

Ei fwriad oedd ceisio gwerthu Cymru ychydig i boblogaeth ddi-Gymraeg San Jose.

"Does neb ffordd hyn yn gwybod beth yw cymanfa", meddai, "ond mae pawb yn deall beth yw gwyl."

Delwedd newydd a modern

Roedd hyn yn debyg i weledigaeth Prif Weinidog y Cynulliad, Rhodri Morgan, oedd yn San Jose yn ystod yr wyl.

Galwodd am help Cymry America i werthu delwedd newydd a modern o'r wlad.

A dyna oedd bwriad Mr Evans a threfnwyr eraill yr wyl drwy gyflwyno elfennau newydd, grwp roc yn y noson lawen, ac ystafell a digwyddiadau i blant.



Mae'r trefnwyr yn cydnabod fod y rhain yn fn bethau, gan ychwanegu fod yn rhaid dechrau yn rhywle.

Y nod yn y pen draw yw ceisio sbarduno'r un diddordeb mewn pethau Cymraeg yn y genhedlaeth nesaf fel eu bod nhw'n teimlo'r un ffordd tuag at yr hen wlad a Mam a Dad, neu Mam-gu a Thad-cu.

Ond er ymdrechion Cymry California i foderneiddio'r digwyddiadau, yr hen ddelweddau oedd amlycaf drwy gydol yr wyl, y cr meibion, y dawnsio gwerin yn y wisg draddodiadol a'r Gymanfa ei hun.

Yr hen do

A'r hen do oedd yn llenwi cadeiriau'r gynulleidfa.

Ond yr hen bethau sy'n eu plesio.

Dywedodd un dyn, oedd wedi teithio o ochr draw'r Unol Daleithiau, fod y Gymanfa eleni "bron yn berffaith".

Tybed ai'r grwp roc yn y noson lawen oedd yr unig broblem?

Y flwyddyn nesaf mae'r cyfan yn symud i Harrisburg yn Pennsylvania, un o gadarnleoedd y Cymry yng Ngogledd America.

Mae'n annhebygol y bydd y newidiadau gafodd eu cyflwyno yn San Jose yn cael eu datblygu yno.

Mwy na chofio

Ond os yw'n cael ei galw'n wyl neu'n gymanfa, does dim amheuaeth y bydd y miloedd yn teithio unwaith eto i'w dathliad blynyddol.

Gobaith Mr Evans a Mr Morgan yw y byddan nhw'n sylweddoli, yn hwyr neu'n hwyrach, y gallan nhw wneud mwy na dim ond cofio hen Gymru a'i thraddodiadau.

Yn San Jose roedd galw ar Gymry America i farchnata'r Gymru gyfoes yn yr Unol Daleithiau, i fod yn llysgenhadon di-dl dros yr hen wlad, i genhadu tra'n canu er lles yr economi gartref yng Nghymru.

Ac efallai mewn blynyddoedd i ddod fydd Cymry ifanc ddim yn teimlo bod raid gadael y wlad i geisio bywyd gwell, fel y gwnaeth eu cyndeidiau flynyddoedd mawr yn l.

.