Buddugoliaeth ysgubol i Lafur

Mae Tony Blair yn dathlu ail dymor mewn llywodraeth

Mae'r Blaid Lafur wedi ennill buddugoliaeth fawr wrth sicrhau mwyafrif llethol dros y Blaid Geidwadol yn yr Etholiad Cyffredinol.

Mae Tony Blair, yr arweinydd Llafur cyntaf i gael ail dymor yn olynol, wedi dychwelyd i Downing Street ar ôl i'r etholiad greu canlyniad a oedd yn adlewyrchu llwyddiant ysgubol y blaid yn 1997.

Datganodd William Hague ei siom gyda'r canlyniad

Wnaeth William Hague, arweinwyr y Ceidwadwyr, ffonio Mr Blair i ildio wrth iddi ddod yn amlwg bod Llafur yn mynd i drechu ei blaid yn hawdd.

Yn ddiweddach, wrth siarad yn ei etholaeth yn Swydd Efrog, lle y cafodd ei ail-ethol, dywedodd Mr Hague fod y canlyniadau drwy Brydain wedi bod yn "siom fawr" i'r Ceidwadwyr.

Wrth dderbyn ei fuddugoliaeth yn ei etholaeth yn Sedgefield, dywedodd Mr Blair fod y Blaid Lafur wedi ennill ail dymor mewn llywodraeth yn olynol am y tro cyntaf yn ei hanes.

"Mae'n beth rhyfeddol," meddai.

Drwy Brydain, cafodd ei blaid lwyddiant digamsyniol wrth iddynt lwyddo i wrthsefyll ymgais y Torïaid i'w disodli.

Ychydig o newid er 1997

Serch hynny, fe gafwyd y llwyddiant mewn etholiad lle bu'r nifer a bleidleisiodd yn is nag yn yr un etholiad ers 1918 gan ostwng 11% i ychydig yn llai na 60%.

Mae'r nifer isel a bleidleisiodd yn sicr yn mynd i fod yn destun trafod yn yr wythnosau wedi'r etholiad.

Yn etholiad cyffredinol 1997 roedd gan Lafur 418 o Aelodau Seneddol, roedd gan y Ceidwadwyr 165 a'r Democratiaid Rhyddfrydol 46.

Eleni, yn gyffredinol, ychydig iawn o newid a fu ar batrwm y pleidleisiau a'r nifer o seddi a gafodd y pleidiau i gyd ar draws Prydain.

Canlyniadau diddorol

Serch hynny, bu rhai canlyniadau lleol arwyddocaol.

Cafwyd tipyn o syndod pan lwyddodd y BNP i ennill dros 6,000 o bleidleisiau yn Oldham, lle digwyddodd y terfysgoedd rhwng llanciau croenwyn a rhai o dras Asiaidd yn ddiweddar.

Yn St Helens, roedd y Blaid Lafur yn dathlu wrth i Shaun Woodward, y cyn-aelod seneddol Torïaidd a symudodd i'r Blaid Lafur, ennill y sedd.

Lwyddodd dau wleidydd Llafur dadleuol i ddal eu seddi er gwaetha'r helyntion a ddaeth i'w rhan yn ddiweddar. Cadwodd Peter Mandelson ei sedd yn Hartlepool, a Keith Vaz ei sedd yn Dwyrain Caerlyr.

Ond yn Wyre Forest llwyddodd yr ymgeisydd annibynnol Richard Taylor i drechu gweinidog y llywodraeth David Lock, a hynny fel rhan o ymgyrch i achub ysbyty lleol.

Yn yr Alban, fe gollodd yr SNP un sedd wrth i'r Torïaid lwyddo i ennill troedle yn y wlad honno - un sedd yn fwy nag yn 1997.

Ond mae Cymru yn parhau yn ddi-Dori.

Daeth y Ceidwadwyr yn agos ym Mrycheiniog a Maesyfed ac ym Mynwy, ond heb lwyddo i ennill yr un sedd.