Effaith datganoli ar yr ymgyrch yng Nghymru

Bellach mae'r ymgyrchu ar ben yn yr etholiad cyffredinol cyntaf wedi datganoli.

Mae'n debyg mai difaterwch fydd y prif fygythiad i'r pleidiau i gyd gan nad yw'r etholwyr wedi dangos llawer o ddiddordeb yn yr ymgyrch.

Ar wahân i helynt John Prescott does yna fawr o ddim wedi digwydd i gyffroi'r cyhoedd.

Ond yng Nghymru mae yna un ffactor bwysig sef datganoli.

Cynulliad

Mae sefydlu'r Cynulliad Cymreig yn golygu bod yn rhaid i'r etholwyr ystyried nifer o agweddau wrth iddyn nhw fynd i'r orsaf bleidleisio ddydd Iau.

Mae pob plaid wedi bod yn cymryd y clod am lwyddiannau'r Cynulliad

Tra bod y grymoedd ariannol a deddfwriaethol yn parhau yn San Steffan, mae materion cartref fel iechyd, addysg a thrafnidiaeth bellach yn cael eu rheoli gan y Cynulliad Cenedlaethol.

O fewn y Cynulliad ei hun fe fydd y Llywydd Dafydd Elis-Thomas yn cadw trefn ar y gwleidyddion anystywallt.

Ond y tu allan i'r siambr mae pob dim wedi bod yn bosib.

Mae aelodau'r Cynulliad wedi ymuno yn yr ymgyrch etholiadol ac wedi bod yn ymgyrchu'n frwdfrydig iawn.

Yn y Cynulliad Cenedlaethol mae Llafur a'r Democratiaid Rhyddfrydol mewn clymblaid ac ar sawl achlysur yn ystod yr ymgyrch mae hyn wedi creu tipyn o broblem iddyn nhw yn arbennig yn eu cadarnleoedd.

Etholiad Prydeinig

Mae'r pleidiau i gyd yn cymryd y clod am lwyddiannau'r Cynulliad, yn arbennig y ffaith bod Comisiynydd Plant wedi ei benodi i Gymru.

Ond etholiad ar lefel Brydeinig yw hon ac er bod mwy o benderfyniadau'n cael eu gwneud yng Nghymru bellach ynglyn â sut y gweithredir yr ymgyrch yn sicr mae tensiynau wedi dod i'r wyneb.

Hefyd mae nifer o gwestiynau wedi codi ynglyn â'r ffaith bod gwleidyddion yn addo pethau yn eu maniffestos na allan nhw eu gwireddu gan mai gan y Cynulliad Cenedlaethol y mae'r grymoedd.

Wrth gwrs fe fydd y cwestiynau gwleidyddol allweddol hynny yn cael eu gofyn cyn i'r etholwyr gamu i'r gorsafoedd pleidleisio: Pwy ydach chi eisiau fel Prif Weinidog? Faint o arian ydych chi am ei wario ar wasanaethau cyhoeddus?

Clymblaid

Mae'r Democratiaid Rhyddfrydol wedi bod yn pwysleisio eu llwyddiant yng nghlymblaid y Cynulliad.

Maen debyg bod eu rôl nhw yn y glymblaid wedi bod o fantais wrth iddyn nhw geisio ennill seddi fel Canol Caerdydd.

Ond mae eu cysylltiad agos â Llafur wedi bod yn rhwystr iddyn nhw wrth iddyn nhw geisio cadw sedd wledig Brycheiniog a Maesyfed.

Mae'r Ceidwadwyr wedyn wedi bod yn ymgyrchu'n galed i geisio ennill cynrychiolaeth o Gymru wedi iddyn nhw fethu ag ennill sedd yma yn 1997.

Yn ystod eu cynhadledd wanwyn fe welwyd arwydd clir eu bod nhw'n troi eu golygon tuag at sedd y Democratiaid Rhyddfrydol ym Mrycheiniog a Maesyfed.

Ceidwadwyr yn gobeithio ennill seddi

Mae'r Ceidwadwyr hefyd yn gobeithio ennill seddi Gorllewin Clwyd a Mynwy.

Wedi etholiad 1997 roedd 34 o'r 40 sedd yng Nghymru yn nwylo'r Blaid Lafur ac maen nhw wedi bod yn ymgyrchu'n ddyfal i geisio cadw'r seddi hyn yn hytrach na chanolbwyntio ar ennill seddi newydd.

Ond mae nifer o gefnogwyr y blaid yng Nghymru wedi ei beirniadu oherwydd yr holl swyddi a gollwyd yn y diwydiant dur, argyfwng clwy'r traed a genau a'r ffordd y maen nhw wedi delio â iawndal y glowyr.

Mae'r blaid yn poeni'n arw y bydd cefnogwyr ei chadarnleoedd yn dangos yn glir eu bod nhw wedi eu dadrithio drwy aros gartref.

Fe all difaterwch brofi'n elyn creulon iawn i Lafur ar y diwrnod mawr.

Daeargryn gwleidyddol

Mae yna fygythiad arall i Lafur yng nghymoedd de Cymru hefyd sef Plaid Cymru.

Dychrynwyd Llafur yn etholiadau'r Cynulliad pan lwyddodd Plaid Cymru i ennill seddi allweddol yng nghymoedd y de fel Rhondda ac Islwyn.

Pe bai Plaid Cymru'n llwyddo yn y seddi hyn eto ddydd Iau yna fe fyddai yna wir ddaeargryn gwleidyddol yng Nghymru ac fe fyddai ei effaith i'w deimlo yn San Steffan.

Ar hyn o bryd pedair sedd sydd gan y blaid a'r tro hwn maen nhw'n gobeithio ennill Dwyrain Caerfyrddin a Dinefwr a chynyddu eu cyfran o'r bleidlais ym Mhrydain.