Page last updated at 12:56 GMT, Monday, 14 September 2009 13:56 UK

26 Mai 1999: Y Frenhines yn agor y Cynulliad cyntaf

Cynulliad Cenedlaethol

Petai ychydig o bobol wedi pleidleisio yn wahanol efallai na fyddai'r diwrnod hanesyddol hwn wedi cymryd lle. Dim ond o drwch blewyn y pleidleisiodd pobol Cymru dros sefydlu'r Cynulliad Cenedlaethol yn y refferendwm yn 1997 - 50.3% o blaid, 49.7% yn erbyn.

Bron i ddwy flwyddyn yn ddiweddarach, ymunodd sêr cenedlaethol gydag aelodau o'r teulu brenhinol a gwleidyddion i ddathlu agoriad y Cynulliad Cenedlaethol newydd ym Mae Caerdydd.

Ymunodd Dug Caeredin a Thywysog Cymru â'r Frenhines ar gyfer yr agoriad hanesyddol o'r Cynulliad yn ei gartref dros-dro yn Nhŷ Crucywel.

Roedd y seremoni yn nodedig am fod yn achlysur anffurfiol, gyda'r Cynulliad o'r cychwyn cyntaf yn ceisio gwahaniaethu ei hun o Senedd San Steffan.

Dywedodd y Frenhines bod agoriad y Cynulliad yn dangos "cyfeiriad newydd ac arwyddocaol yn y ffordd mae Cymru'n cael ei lywodraethu."

Ychwanegodd y Tywysog Charles mewn araith a gafodd ei draddodi yn y Gymraeg: "Mae hyn yn ddiwrnod hanesyddol i Gymru.

"Mae'n anrhydedd i chi, y 60 aelod, i fod yn arloeswyr."

Ymunodd sêr cenedlaethol fel Tom Jones, Shirley Bassey, Michael Ball a Bonnie Tyler â chynulleidfa o bron i 12,00 o bobol ar gyfer y parti ym Mae Caerdydd.

Roedd y Manic Street Preachers wedi dewis peidio â mynychu'r dathliadau ar ôl gwrthod chwarae o flaen y Frenhines gan eu bod nhw'n ystyried y frenhiniaeth yn hen ffasiwn.

Yn gynharach yn y dydd, roedd y Prif Ysgrifennydd Alun Michael wedi gorfod amddiffyn yr hyn oedd yn cael ei weld fel dechrau gwael i'r Cynulliad, gyda'r dadlau dros wahardd cig eidion ar yr asgwrn, yr apwyntiad o lysieuwraig fel Ysgrifennydd Amaethyddol a siaradwr di-gymraeg fel Gweinidog yr Iaith Gymraeg.

SEE ALSO

Story Tools

Americas Africa Europe Middle East South Asia Asia Pacific