Page last updated at 19:24 GMT, Tuesday, 8 January 2013

Dadl ar y setliad llywodraeth leol

Mae aelodau'r cynulliad wedi cefnogi'r setliad ariannol i lywodraeth leol ar gyfer 2013/14.

Mewn dadl yn y cynulliad ar 8 Ionawr 2013 bu'r Gweinidog Llywodraeth Leol Carl Sargeant yn dadlau y byddai cynghorau yng Nghymru yn gweld cynnydd ariannol o gymharu â chyllideb y flwyddyn bresennol, ond na ddylai neb amau yr her o rannu'r cyllid.

Pwysleisiodd hefyd yr angen i gynghorau lleol gydweithio â'i gilydd lawer yn fwy yn y dyfodol, er mwyn sicrhau gwasanaethau allweddol.

Bu Mr Sargeant yn pwysleisio hefyd gymaint yn well oedd y cytundeb i gynghorau yng Nghymru, o'i gymharu â chyngorau lleol ar draws y ffin yn Lloegr.

Dywedodd y gweinidog ei fod yn barod i ddefnyddio ei bwerau er mwyn rhwystro cynghorau rhag codi treth y cyngor tu hwnt i 5%, ond ei fod yn hyderus y byddai cynghorwyr ar draws y wlad yn ymddwyn yn synhwyrol ar y mater.

Bu'r Ceidwadwyr yn codi amheuon am wastraff mewn gwariant gan lywodraeth leol gan gynnwys cynnydd mewn cyflogau i uwch-swyddogion, casglu trethi, ac adnoddau oedd heb eu defnyddio'n effeithiol.

Roedd pryder hefyd am ddiffyg cefnogaeth i'r henoed ac i gymunedau cefn gwlad.

Rhybuddiodd Plaid Cymru nad oedd trwch pobl gyffredin Cymru yn ymwybodol o'r newidiadau i treth cyngor fydd yn dod i rym yn mis Ebrill, a bod perygl y gallai beiliaid gymryd eiddo pobl na fydd yn gallu talu eu cyfraniadau.

Cododd y Democratiaid Rhyddfrydol amheuon am sut y bydd cronfa £10 miliwn newydd Llywodraeth Cymru i hybu cydweithio rhanbarthol yn cael ei weithredu.

Roedd pryder hefyd ymysg rhai aelodau am ddiffyg cynnydd yn y gyllideb i gyngor Powys dros gyfnod o chwe blynedd.

Ond amddiffyn y setliad wnaeth Mr Sargeant, gan wrthod unrhyw feirniadaeth gan y Ceidwadwyr a'r Democratiaid Rhyddfrydol.

Mynnodd bod polisiau y pleidiau hynny yn San Steffan wedi arwain at ymosodiadau milain ar gyllidebau cynghorau yn Lloegr, ac y byddai hyn hefyd yn arwain at bobl gyffredin yn colli budd-daliadau neu hyd yn oed eu cartrefi yng Nghymru.

Darllenwch hwn yn Saesneg.

SEE ALSO

Story Tools

Llywio drwy’r BBC

BBC © 2013 Nid yw'r BBC yn gyfrifol am gynnwys safleoedd allanol.

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr presennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.

Americas Africa Europe Middle East South Asia Asia Pacific