Page last updated at 16:40 GMT, Wednesday, 19 December 2012

Cymeradwyo cynllun treth y cyngor

Cafodd cynllun budd-dal treth cyngor dadleuol y llywodraeth ei gymeradwyo wedi i'r cynulliad ymgynnull ar 19 Rhagfyr 2012 yn ystod gwyliau'r Nadolig.

Roedd gweinidogion wedi gobeithio y byddai'r rheoliadau yn cael eu cymeradwyo ar 5 Rhagfyr 2012 yn ystod cyfarfod olaf y tymor.

Dywedodd aelodau'r gwrthbleidiau nad oedden nhw wedi cael digon o amser i ystyried y cannoedd o dudalennau o ddogfennau technegol gawson nhw rhyw hanner awr cyn y bleidlais.

Roedd y budd-dal yn cael ei reoli gan lywodraeth y Deyrnas Unedig ond o Ebrill 2013 ymlaen cynghorau lleol fydd yn gyfrifol am ei ddosbarthu.

Cafodd y llywodraeth ei beirniadu eto ar y mater.

Dywedodd AC y Ceidwadwyr Janet Finch Saunders bod y Gweinidog Llywodraeth Leol Carl Sargeant wedi "dangos dirmyg" tuag at y cynulliad wrth geisio rhuthro'r rheoliadau trwy'r Senedd ar fyr-rybudd.

Roedd rhaid i'r rheoliadau perthnasol gael eu cymeradwyo gan aelodau'r cynulliad cyn y Nadolig i alluogi'r cynghorau gwblhau eu cynlluniau ar gyfer y flwyddyn ariannol nesaf.

Dywedodd AC Plaid Cymru Rhodri Glyn Thomas bod y llywodraeth wedi methu â gwarchod y mwyaf bregus mewn cymdeithas.

O ganlyniad i'r newidiadau bydd oddeutu 230,000 o bobol sy'n derbyn budd-daliadau yn talu cyfran o dreth y cyngor am y tro cyntaf.

"Dylai'r llywodraeth, yn sicr yn y flwyddyn gyntaf, wneud yn iawn am y golled yma," meddai Mr Thomas.

Yna dyfynnodd sylwadau gan y Gweinidog Addysg Leighton Andrews o gyfnod cynharach yn y flwyddyn ddywedodd bod "dyletswydd moesol" ar y llywodraeth i ddatblygu trefn dreth cyngor addas i'r mwyaf anghenus.

Beiodd Mr Sargeant lywodraeth y Deyrnas Unedig am yr oedi'n cyhoeddi'r rheoliadau ac am y gostyngiad yn y budd-dal.

Dywedodd ei fod yn pryderu am y mwyaf bregus mewn cymdeithas a'i fod wedi ceisio codi'r mater yn Whitehall "heb lwyddiant".

Ond dywedodd aelod Canolbarth a Gorllewin Plaid Cymru Simon Thomas: "Y Ceidwadwyr sy'n gyfrifol am y toriadau yma.

"Chi sy'n gyfrifol am y tlotaf a'r mwyaf bregus yng Nghymru.

"Dydych chi ddim wedi llwyddo i wneud hynny."

Dywedodd AC y Democratiaid Rhyddfrydol Peter Black ei fod yn falch bod y sefyllfa wedi ei datrys "ond gallai'r cyfan fod wedi ei osgoi petai llywodraeth Cymru ond wedi rhoi digon o amser i aelodau i graffu ar y ddeddfwriaeth yn ystod y tymor."

Mae cymal yn y rheoliadau'n golygu y bydd cyfle gan y Cynulliad i ail-edrych ar y mater cyn dechrau blwyddyn ariannol 2013-14.

SEE ALSO

Story Tools

Llywio drwy’r BBC

BBC © 2013 Nid yw'r BBC yn gyfrifol am gynnwys safleoedd allanol.

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr presennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.

Americas Africa Europe Middle East South Asia Asia Pacific