Page last updated at 17:31 GMT, Thursday, 29 November 2012

Pwyllgor Menter a Busnes

Fe ddywedodd cadeirydd y Grŵp Gorchwyl a Gorffen ar Ardrethi Busnes bod Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru yn edrych ar achosion posib o dwyll yn ymwneud â siopau elusen yn symud i adeiladau gwag fel bod landlordiaid yn manteisio o'r ardrethi busnes llai.

Fe esboniodd yr Athro Brian Morgan o Brifysgol Fetropolitan Caerdydd ar 29 Tachwedd 2012 ei fod yn edrych ar achosion o siopau elusen yn symud i adeiladau gwag ac yna ond yn defnyddio 2% o'r gwagle.

Mae'r rhyddhad ardrethi ar gyfer siopau elusen yn 80% ar hyn o bryd tra mae adeiladau gwag yn gorfod talu'r gyfradd lawn wedi tri mis o fod yn wag.

Sefydlwyd y Grŵp Gorchwyl a Gorffen ar Ardrethi Busnes yn hydref 2011 i asesu sut y gallai'r gyfundrefn ardrethi busnes yng Nghymru gael ei defnyddio i hybu datblygiad a thwf economaidd.

Dywedodd Mr Morgan bod adroddiad y grŵp a ryddhawyd yn mis Mehefin 2012 yn argymell gadael i awdurdodau lleol gadw 50% o unrhyw incwm ychwanegol maent yn ei gasglu o ganlyniad i newid ardrethi busnes.

Roedd y Gweinidog Busnes Edwina Hart hefyd yn bresennol i roi tystiolaeth i'r pwyllgor.

Fe ddywedodd hi nad ydi pobl yn deall ardrethi busnes: "Roeddem ni wedi synnu cyn lleied roedd pobl yn ddeall am sut mae ardrethi busnes yn gweithio."

Nid yw ardrethi busnes wedi cael eu datganoli'n llwyr ar hyn o bryd ond mae adroddiad y Comisiwn Silk a ryddhawyd ar 19 Tachwedd 2012 yn awgrymu y dylai llywodraeth Cymru geisio sicrhau cyfrifoldeb llwyr drostynt.

Fe wnaeth Ms Hart ddatgan ei chefnogaeth i ddatganoli'r ardrethi busnes gan ddweud ei nad oedd hi'n "rhagweld unrhyw anfanteision" i Gymru petai hynny'n digwydd.

Fe wnaeth y pwyllgor hefyd drafod parthau menter a dinas-ranbarthau.

Mae llywodraeth Cymru'n disgrifio parthau menter fel "ardaloedd dynodedig lle ceir cymhellion penodol i ddenu diwydiant a busnesau newydd i'r lleoliad".

Mae saith parth menter wedi eu dynodi ar draws Cymru, a phob ardal yn canolbwyntio ar sector allweddol.

Cynlluniwyd y parthau i gynorthwyo datblygiad twf cynaliadwy, creu swyddi a gwneud economi Cymru yn fwy cystadleuol.

Dywedodd Ms Hart mai pwrpas parthau menter yw "creu cyfleoedd am swyddi".

Gofynnodd Cadeirydd y Pwyllgor Nick Ramsay AC os oedd Ms Hart yn poeni y byddai rhai yn gweld y cynlluniau fel bygythiad i'w hannibyniaeth.

Gofynnodd: "A fydd rhai yn gweld y rhain fel dinas-ymerodraethau yn hytrach na dinas-ranbarthau?"

Dywedodd Ms Hart mai'r economi yn hytrach na llywodraethu oedd targed y cynlluniau.

Aelodau'r Pwyllgor Menter a Busnes

SEE ALSO

Story Tools

Llywio drwy’r BBC

BBC © 2014 Nid yw'r BBC yn gyfrifol am gynnwys safleoedd allanol.

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr presennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.

Americas Africa Europe Middle East South Asia Asia Pacific