Page last updated at 14:33 GMT, Friday, 11 September 2009 15:33 UK
Pwy sydd 'r grym?



BUSNES A'R ECONOMI

Daw cyfanswm cyllideb Gogledd Iwerddon o San Steffan, ond Stormont sy'n penderfynu sut i wario'r arian ar feysydd sydd wedi'u datganoli - megis datblygu economaidd a hybu mewnfuddsoddiad ac allforion.

Mae Stormont yn gyfrifol am iechyd, cyfraith diogelwch a chyfraith cyflogaeth - ac eithrio'r isafswm cyflog cenedlaethol, sy'n cael ei osod gan San Steffan ar gyfer y DU.

DIWYLLIANT, GWYDDONIAETH A CHWARAEON

Mae Stormont yn dyrannu arian i'r celfyddydau, amgueddfeydd, llyfrgelloedd a chwaraeon. San Steffan sy'n gyfrifol am y polisi gwyddoniaeth heblaw pan fo'n ymwneud yn uniongyrchol â sefydliadau addysg, oherwydd bod ysgolion a phrifysgolion wedi'u datganoli.

Gweinidogion Gogledd Iwerddon a Chyngor y Gweinidogion rhwng y Gogledd a'r De yng Ngweriniaeth Iwerddon sy'n gwneud penderfyniadau ynglŷn â dyfrffyrdd mewndirol, pysgodfeydd mewndirol ac iaith.

AMDDIFFYN A MATERION TRAMOR

Nid yw polisïau amddiffyn a materion rhyngwladol wedi'u datganoli.

ADDYSG

Stormont sydd â chyfrifoldeb dros addysg a gwasanaethau hyfforddi yng Ngogledd Iwerddon, gan gynnwys meithrynfeydd, ysgolion cynradd ac uwchradd ac anghenion addysg arbennig; hyrwyddo cysylltiadau cymunedol mewn ysgolion; hyfforddi athrawon a chyflogau.

Mae hefyd yn cadw golwg ar berfformiad ysgolion ac ansawdd dysgu.

YR AMGYLCHEDD

Mae gan Stormont Gyfrifoldeb dros bob un polisi amgylcheddol gan gynnwys cadwraeth, rheoli defnydd tir, ansawdd yr awyrgylch a'r dŵr, a rheoli gwastraff.

FFERMIO A PHYSGODFEYDD

Mae Stormont yn gyfrifol am bolisïau bwyd, ffermio, pysgodfeydd, coedwigaeth lles anifeiliaid a datblygu economi cefn gwlad Gogledd Iwerddon.

IECHYD

Mae nifer o agweddau'r polisi iechyd a gwasanaethau cymdeithasol yng Ngogledd Iwerddon yng gyfrifoldeb i Stormont.

Mae'n penderfynu faint o fuddsoddiadau'r sector preifat sy'n mynd tuag at ysbytai'r NHS, pris presgripsiynau cleifion, a chyflogau nyrsys, doctoriaid a deintyddion.

Ond nid yw rhai agweddau o'r polisi iechyd, megis erthylu ac embryoleg wedi'u datganoli.

TAI A CHYNLLUNIO

Stormont sy'n gyfrifol am bolisïau tai cymdeithasol, rheoli Gweithrediaeth Dai Gogledd Iwerddon, cymdeithasau tai a'r sector llogi llety preifat.

Mae Gweithrediaeth Gogledd Iwerddon hefyd yn creu polisïau sy'n ceisio mynd i'r afael â digartrefedd a thlodi tanwydd, ac sy'n hybu adfywio trefol.

CYFIAWNDER A MATERION CARTREF

Er nad yw wedi'i ddatganoli, yn ôl cynlluniau sy'n cael eu trafod ar hyn o bryd fe allai Stormont gymryd cyfrifoldeb am bolisi heddlu a chyfiawnder Gogledd Iwerddon.

LLYWODRAETH LEOL

Stormont sy'n cadw golwg ar ddeddfwriaeth a pholisïau sy'n ymwneud â'r ffordd y mae cynghorau rhanbarthol yn gweithredu ac yn darparu gwasanaethau lleol megis casgliadau gwastraff.

Mae Gwasnaethau Cymdeithasol hefyd wedi'u datganoli yng Ngogledd Iwerddon.

NAWDD CYMDEITHASOL

Stormont sy'n rheoli rhaglenni nawdd cymdeithasol yng Ngogledd Iwerddon.

TRAFNIDIAETH

Stormont sy'n gyfrifol am bolisïau trafnidiaeth yn gyfan gwbl, gan gynnwys cynllunio ac ariannu rhwydweithiau ffyrdd a gwasanaethau rheilffyrdd.

Mae'n gyfrifol am reoli meysydd awyr a phorthladdoedd Gogledd Iwerddon.

Mae Stormont hefyd wedi cyflwyno cynllun teithio am ddim ar drafnidiaeth gyhoeddus i bobl hŷn, a thrafnidiaeth gyhoeddus well i bobl anabl




More from BBC Democracy Live
Compare who does what across the UK and Europe
Our A-Z of words used in the business of politics
Discover what BBC Democracy Live has to offer you

Llywio drwy’r BBC

BBC © 2014 Nid yw'r BBC yn gyfrifol am gynnwys safleoedd allanol.

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr presennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.

Americas Africa Europe Middle East South Asia Asia Pacific